Chào bạn, những người bạn đang tìm kiếm một điểm đến vừa đẹp vừa “sạch như chùa”!
Có một câu hỏi mà rất nhiều du khách, đặc biệt là các bạn trẻ hay gia đình có trẻ nhỏ, thường gửi về cho tôi trước chuyến hành trình khám phá Ninh Bình: Tràng An có sạch sẽ không? Câu trả lời ngắn gọn là CÓ, và hơn thế nữa, Tràng An còn là một hình mẫu về du lịch xanh, sạch mà không phải điểm đến nào cũng làm được. Là một đứa con sinh ra và lớn lên ở mảnh đất Cố đô, tôi đã chứng kiến những nỗ lực không ngừng nghỉ của chính quyền, doanh nghiệp và bà con nơi đây để giữ gìn vẻ đẹp nguyên sơ cho Di sản thế giới này. Hãy để tôi kể bạn nghe câu chuyện về một Tràng An “xanh như lá, trong như nước” nhé!
Du thuyền Tràng An lướt nhẹ trên mặt nước trong xanh, không một cọng rác
1. “Ba Không” – Bí quyết giữ gìn vẻ đẹp nguyên sơ của Tràng An
Khi hỏi Tràng An có sạch sẽ không, chúng ta cần hiểu rõ triết lý bảo tồn ngay từ khi khu du lịch được khai thác. Tràng An áp dụng nguyên tắc “ba không” rất nổi tiếng: không bê tông hóa vùng lõi di sản; không sử dụng động cơ máy trên các tuyến thuyền; và không can thiệp vào thủy văn, cảnh quan nguyên sơ .
Chính nhờ quy định này, tất cả các phương tiện tham quan Tràng An đều là thuyền nhỏ do người địa phương chèo tay, không có xăng dầu, không có khói bụi, không có tiếng ồn ô nhiễm . Bạn có biết, nhờ vậy Tràng An đã giảm thiểu được 60% lượng rác thải so với các khu du lịch khác .
Chị Hoàng Thúy Hường, Giám đốc Phát triển thị trường Khu du lịch sinh thái Tràng An, từng chia sẻ tại một diễn đàn du lịch: “Gần 2.000 người lái đò là những đại sứ truyền tải văn hóa, ý thức về việc bảo tồn, ý thức về du lịch xanh. Những người quản lý như chúng tôi chỉ là cánh tay nối dài trong một hệ sinh thái kép” .
2. Sự thật về rác thải ở Tràng An – Nhìn thẳng vào vấn đề
Nếu bạn hỏi tôi Tràng An có sạch sẽ không một cách tuyệt đối, tôi sẽ thành thật: không nơi nào trên thế giới có thể “sạch như bưng” 100% quanh năm. Vào những mùa cao điểm, đặc biệt là dịp lễ hội đầu xuân (tháng 1-3 âm lịch), lượng du khách đổ về Tràng An lên đến gần 10.000 người/ngày , rác thải sinh hoạt tăng đột biến, đặc biệt là rác thải nhựa và nilon .
Có những giai đoạn trước đây, hình ảnh những đống rác tồn đọng ven đường, dưới gốc cây ở xã Trường Yên đã gây phản cảm cho du khách . Nguyên nhân là do sự gia tăng đột ngột của các nhà hàng, khách sạn (khoảng 70 cơ sở trên địa bàn xã) và ý thức của một bộ phận người dân cũng như du khách chưa cao .
Nhưng, điều quan trọng là cách chính quyền và người dân đã và đang xử lý vấn đề đó như thế nào.
- Vào ngày thường: Địa phương tổ chức thu gom rác 2 ngày/lần, mỗi tháng khoảng 80 tấn rác .
- Vào mùa cao điểm: Tần suất được tăng lên 1 ngày/lần, thậm chí có tháng lên đến 35 chuyến xe, xử lý trên 100 tấn rác . Lượng rác thải nhựa cũng đã giảm trung bình 35% sau các dự án thí điểm kết hợp với UNDP .
Ông Bùi Quang Ninh, Phó Giám đốc Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An, cho biết: “Những năm qua, doanh nghiệp luôn đóng vai trò quan trọng trong phát triển du lịch theo hướng bền vững. Hoạt động bảo vệ môi trường được lồng ghép khéo léo qua những lời giới thiệu thuyết minh của hướng dẫn viên, thông báo các quy định không xả rác bừa bãi, bỏ rác đúng nơi quy định… Qua đó, ý thức bảo vệ môi trường của du khách ngày càng nâng cao” .
3. Ai là người giữ sạch Tràng An mỗi ngày?
Hình ảnh đẹp nhất khi trả lời cho câu hỏi Tràng An có sạch sẽ không chính là những “người hùng thầm lặng” trên dòng nước.
Đội quân áo dài – Những người lái đò “không công”
Đều đặn mỗi ngày hai lần, vào lúc 5 giờ sáng và cuối giờ chiều, những người phụ nữ lái đò ở Tràng An lại thay phiên nhau dọn rác, vớt rong rêu và những cọng rêu chết nổi trên mặt nước . Công việc này hoàn toàn tự nguyện, bởi với họ, “bảo vệ môi trường cũng là bảo đảm kế sinh nhai cho chính mình” .
Chị Nguyễn Thị Nụ, một lái đò ở xã Trường Yên, chia sẻ: “Bên cạnh hướng dẫn khách tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường, khi nhìn thấy có rác thải trên tuyến, chúng tôi tự giác thu gom về nơi quy định. Chúng tôi cùng tổ chuyên trách về môi trường còn thực hiện vệ sinh và vớt rong rêu, rác thải trên toàn bộ các tuyến đường thủy” .
Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị
Không chỉ các bác lái đò, cả cộng đồng địa phương và chính quyền đều chung tay. Phong trào “10 phút từ nhà ra ngõ” được phát động rộng rãi, người dân tự giác dọn dẹp đường làng, ngõ xóm . Mô hình “Tuyến đường an toàn, sạch đẹp, văn minh” trên đường Tràng An cũng đang được triển khai với các chỉ tiêu cụ thể như 100% vỉa hè thông thoáng, 100% hộ kinh doanh có camera giám sát .
Người lao động đang vớt rác và rong rêu trên mặt nước Tràng An
4. Trải nghiệm thực tế của du khách và sự đa dạng sinh học
Một minh chứng rõ ràng nhất cho việc Tràng An có sạch sẽ không chính là cảm nhận của du khách sau mỗi chuyến đi. Phần lớn đều ghi nhận sự sạch sẽ, từ đường phố, khu hàng quán, bến đỗ xe cho đến mặt nước trong vắt, sạch bóng .
Nhờ giữ gìn môi trường tốt, hệ sinh thái ở Tràng An ngày càng đa dạng. Theo đánh giá, đã thống kê được 577 loài thực vật và vô số động vật quý hiếm như khỉ, sơn dương, tê tê, rái cá và đặc biệt là rắn có mào trên đầu và phượng hoàng đất . Nước trong, không rác, chính là ngôi nhà lý tưởng cho muôn loài sinh sôi.
Cảnh quan Tràng An xanh mướt với sự đa dạng của thực vật và động vật hoang dã
5. Lời khuyên từ người Ninh Bình: Chung tay giữ sạch di sản
Khi đã có câu trả lời rõ ràng cho việc Tràng An có sạch sẽ không (câu trả lời là CÓ, và đang ngày càng sạch hơn), tôi cũng muốn gửi đến bạn một vài lời nhắn nhủ chân thành:
- Hãy bỏ rác đúng nơi quy định: Trên thuyền thường có túi nilon hoặc thùng nhỏ để đựng rác. Đừng tiếc một hành động nhỏ để giữ gìn vẻ đẹp chung.
- Hạn chế rác thải nhựa: Mang theo bình nước cá nhân thay vì mua chai nhựa mới mỗi lần.
- Tôn trọng hướng dẫn của lái đò: Họ là những người hiểu rõ nhất về dòng nước và quy tắc bảo vệ nơi đây.
- Nếu thấy rác, hãy nhặt hoặc báo cho nhân viên: Sự chung tay của bạn sẽ tạo nên sức mạnh to lớn.
Lời kết: Tràng An – “Xanh” từ danh hiệu đến hành động
Tóm lại, Tràng An có sạch sẽ không? Có, và sự sạch sẽ ấy không phải tự nhiên mà có. Nó là kết quả của một hệ sinh thái du lịch bền vững, nơi doanh nghiệp, chính quyền và cộng đồng cùng chung tay, nơi gần 2.000 người lái đò không ngại vất vả dậy từ 5 giờ sáng để vớt từng cọng rác .
Tràng An xứng đáng là một “Di sản xanh” không chỉ bởi màu nước biếc, màu cây rừng, mà còn bởi trái tim xanh của những con người nơi đây. Một lần đến Tràng An, bạn sẽ thấy một Việt Nam thu nhỏ, vừa hùng vĩ, vừa nên thơ, và sạch sẽ đến bất ngờ.
Chúc bạn có một chuyến đi thật ý nghĩa và đừng quên chung tay bảo vệ môi trường nhé!
FAQ – Những câu hỏi thường gặp về vấn đề sạch sẽ ở Tràng An
1. Tôi có được mang đồ ăn, nước uống lên thuyền tham quan Tràng An không?
Có, bạn có thể mang theo. Tuy nhiên, các lái đò sẽ phát túi đựng rác và nhắc nhở bạn bỏ rác đúng nơi quy định. Tuyệt đối không vứt vỏ chai, túi nilon xuống nước .
2. Nhà vệ sinh ở khu du lịch Tràng An có sạch không?
Theo báo cáo, các doanh nghiệp quản lý đã tập trung đầu tư nâng cấp hệ thống nhà vệ sinh đạt chuẩn, đảm bảo phục vụ khách du lịch . Tuy nhiên, vào mùa cao điểm khi lượng khách quá đông, tần suất vệ sinh có thể bị ảnh hưởng, nên bạn cần lưu ý giữ gìn chung.
3. Có hiện tượng “chặt chém” hay bán hàng rong gây mất vệ sinh ở Tràng An không?
Khu vực bến thuyền Tràng An được quản lý khá chặt chẽ. Các hàng quán được bố trí gọn gàng, có thùng rác. Tình trạng chèo kéo, xả rác bừa bãi đã giảm đáng kể so với trước đây nhờ các quy định và đội ngũ giám sát .
4. Nếu tôi vô tình làm rơi đồ xuống nước thì có được phép vớt lên không?
Hãy báo ngay cho người lái đò. Họ có dụng cụ để vớt đồ mà không làm ảnh hưởng đến nguồn nước. Tuyệt đối không tự ý trèo xuống hoặc dùng tay khuấy động nước quá nhiều, ảnh hưởng đến hệ sinh thái.
5. Tràng An có đang áp dụng biện pháp gì để giảm rác thải nhựa?
Có. Tràng An đã tham gia dự án với UNDP và Hiệp hội Du lịch Việt Nam nhằm giảm thiểu rác thải nhựa. Kết quả bước đầu cho thấy, sau 3 tháng thí điểm, 60 đơn vị tại Ninh Bình đã giảm trung bình 35% lượng rác thải nhựa . Bạn cũng sẽ thấy các biện pháp như khuyến khích dùng cốc thủy tinh, từ chối ống hút nhựa tại các nhà hàng trong khu vực.
