Câu hỏi mà rất nhiều du khách khi lần đầu đặt chân đến vùng đất Cố đô thường băn khoăn: Tam Cốc có sạch sẽ không? Là một người con lớn lên bên dòng sông Ngô Đồng và chứng kiến sự phát triển du lịch nơi đây qua từng năm, tôi xin trả lời bạn một cách thẳng thắn và chân thật nhất.
Cách đây chừng chục năm, có lẽ câu trả lời sẽ khác. Nhưng hôm nay, tôi có thể tự hào khẳng định rằng Tam Cốc – Bích Động đã và đang là một trong những điểm du lịch sạch sẽ và trong lành bậc nhất khu vực miền Bắc. Không chỉ là cảm nhận cá nhân, mà điều này đã được minh chứng bằng những nỗ lực không ngừng nghỉ từ chính quyền, doanh nghiệp và cả cộng đồng dân cư nơi đây.
Du thuyền tham quan Tam Cốc với dòng nước trong xanh và sạch sẽ
Dòng Sông Ngô Đồng “Thay Da Đổi Thịt”
Nếu bạn hỏi Tam Cốc có sạch sẽ không, trước hết hãy nhìn vào dòng sông Ngô Đồng – huyết mạch của cả khu du lịch. Không còn cảnh rác thải trôi nổi hay dầu mỡ từ các nhà hàng ven sông, thay vào đó là làn nước trong xanh đến mức bạn có thể nhìn thấy cả những đám rêu xanh dưới đáy và từng đàn cá nhỏ tung tăng.
Theo ghi nhận từ những năm trước, một du khách từng nhận xét rằng đi từ Bến thuyền vào tới Tam Cốc, hầu như không thấy rác thải trôi nổi trên mặt nước . Mọi người thoải mái đưa tay xuống dòng nước trong mát – một trải nghiệm mà không phải điểm du lịch nào cũng có thể mang lại.
Để có được điều này, Ban quản lý Khu du lịch Tam Cốc – Bích Động đã bố trí 4 thuyền chuyên dụng hoạt động hàng ngày, liên tục đi dọc con sông để vớt rác. Đội ngũ nhân viên được tập huấn thường xuyên và phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để đảm bảo không có điểm đen về rác thải tồn đọng .
Anh Lê Xuân Sinh, một du khách từ Nam Định, từng chia sẻ: “Đầu năm, gia đình tôi đã đi tham quan nhiều nơi từ chùa Hương đến Yên Tử. Khó có nơi nào không khí trong lành như ở Tam Cốc. Tuy hiện tượng vứt rác của du khách vẫn còn, nhưng không tồn đọng, bừa bãi như ở một số nơi khác” .
Văn Hóa “Sạch Từ Gốc” Của Người Dân Địa Phương
Tam Cốc có sạch sẽ không phụ thuộc rất lớn vào ý thức của người dân sống quanh khu du lịch. Và tôi thực sự ấn tượng với sự thay đổi của bà con nơi đây. Chính quyền đã vận động các hộ dân, đặc biệt là những hộ kinh doanh nhà hàng, khách sạn, thực hiện nghiêm túc việc không xả rác ra đường, không xả nước thải chưa qua xử lý xuống sông .
Hơn thế nữa, người dân còn được tuyên truyền để nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường, từ việc không chặt cây phá rừng, không đục nhũ đá lấy làm non bộ, đến việc bảo vệ các loài chim thú. Nhiều người dân – kể cả các em nhỏ – khi thấy rác đều tự giác thu gom bỏ vào thùng . Điều này tạo nên một “văn hóa sạch” bền vững, khác hẳn với lối sống “xả rác thoải mái vì có người dọn” ở nhiều nơi khác.
Người dân và đội ngũ thu gom rác thải tại khu du lịch Tam Cốc
Hạ Tầng Sạch – Bố Trí Khoa Học
Khi đặt chân đến bến thuyền Tam Cốc, điều đầu tiên bạn dễ dàng nhận thấy là hệ thống thùng rác được bố trí thuận tiện và khoa học. Không chỉ có thùng rác cố định, còn có các thùng rác lưu động được đặt ở những vị trí du khách thường xuyên lui tới như nhà chờ, điểm bán vé, khu vực nhà hàng.
Tuy nhiên, với tư cách là người địa phương, tôi cũng xin phép “thật thà” rằng vẫn còn một số điểm cần cải thiện. Khu vực nhà chờ trên bến thuyền đôi khi còn thiếu chỗ ngồi hợp lý, khiến du khách phải ngồi dưới gốc cây lúc trời nắng hoặc mưa . Các nhà vệ sinh công cộng tuy đã được nâng cấp nhưng vào những ngày cao điểm, việc vệ sinh chưa thực sự kịp thời.
Nhưng nhìn chung, so với mặt bằng chung các điểm du lịch tại Việt Nam, hạ tầng vệ sinh ở Tam Cốc được đánh giá ở mức khá tốt. Điều này càng được khẳng định khi Ninh Bình liên tục nằm trong top 10 điểm đến thân thiện nhất thế giới .
Hành Trình “Xanh Hóa” Bài Bản Của Ninh Bình
Câu chuyện Tam Cốc có sạch sẽ không gắn liền với chiến lược phát triển du lịch bền vững của toàn tỉnh. Ninh Bình đã và đang tiên phong trong việc giảm thiểu rác thải nhựa, hướng tới mục tiêu du lịch xanh. Cụ thể:
- Khu du lịch Tràng An đã loại bỏ chai nhựa dùng một lần, thay bằng trạm nước lọc miễn phí và bình thủy tinh, giảm khoảng 300.000 chai nhựa mỗi năm .
- Nhiều khách sạn, homestay, nhà hàng tại khu vực Tam Cốc đã áp dụng biện pháp tiết kiệm năng lượng, phân loại rác tại nguồn, hạn chế tối đa túi nilon và đồ nhựa dùng một lần .
- Ninh Bình là một trong những địa phương thí điểm thành công dự án “Giảm thiểu rác thải nhựa trong lĩnh vực du lịch” với sự hỗ trợ của UNDP, giảm khoảng 20% lượng rác thải nhựa ngay trong giai đoạn đầu .
Ông Vũ Quốc Trí, Tổng Thư ký Hiệp hội Du lịch Việt Nam, đánh giá: “Tràng An gồm Tam Cốc Bích Động, Đầm Vân Long thực sự đã trở thành những điểm đến xanh, không rác thải nhựa” .
Nhờ những nỗ lực đó, du lịch Ninh Bình đã đón trên 19,4 triệu lượt khách trong năm 2025, tăng 26,6% so với năm trước đó . Con số này cho thấy du khách ngày càng tin tưởng và lựa chọn những điểm đến sạch, xanh, an toàn.
Du khách quốc tế trải nghiệm thuyền tại Tam Cốc với môi trường sạch đẹp
Tổng Kết: Nên Đi Tam Cốc Không?
Vậy, sau tất cả, Tam Cốc có sạch sẽ không?
Câu trả lời của một “thổ địa” như tôi là CÓ, và đang ngày càng sạch hơn.
Tất nhiên, không gì là hoàn hảo. Vào những ngày lễ lớn, lượng khách đổ về quá đông (có thể lên tới 5.000 người/ngày) cũng gây áp lực lên công tác vệ sinh . Thỉnh thoảng bạn vẫn có thể bắt gặp vài du khách thiếu ý thức xả rác không đúng nơi quy định. Hay một số điểm vệ sinh công cộng chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu.
Nhưng nhìn vào bức tranh tổng thể, sự thay đổi là rất rõ ràng. Dòng sông Ngô Đồng ngày càng xanh, bầu không khí trong lành, và quan trọng nhất là ý thức của người dân và sự quản lý chặt chẽ từ chính quyền đã tạo nên một “thương hiệu sạch” cho Tam Cốc. Điều này lý giải vì sao Tam Cốc – Bích Động vẫn là một trong những điểm đến được yêu thích nhất miền Bắc, và du khách ngày càng quay lại nhiều hơn .
Vậy nên, nếu bạn đang phân vân Tam Cốc có sạch sẽ không để quyết định có nên đến hay không, tôi xin mời bạn cứ yên tâm đặt vé. Hãy đến và cảm nhận, để thấy được một Ninh Bình đang từng ngày “xanh hóa” mạnh mẽ, và để chính bạn trở thành một phần của hành trình giữ gìn vẻ đẹp bình dị, trong lành của quê hương tôi.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. Tam Cốc hiện nay có còn tình trạng rác thải trôi nổi trên sông không?
Hầu như không còn. Ban quản lý khu du lịch bố trí 4 thuyền vớt rác hoạt động hàng ngày, dọc suốt tuyến sông Ngô Đồng, giúp mặt nước luôn sạch sẽ và trong xanh .
2. Nhà vệ sinh công cộng ở Tam Cốc có sạch không?
Nhà vệ sinh đã được cải thiện nhiều so với trước. Tuy nhiên, vào các ngày cao điểm hoặc cuối tuần, tần suất vệ sinh đôi khi chưa kịp, bạn nên chủ động sử dụng nhà vệ sinh tại các nhà hàng, khách sạn lớn quanh khu vực.
3. Thời điểm nào trong năm Tam Cốc đẹp nhất để đi?
Mùa lúa chín (tháng 5 – 6) hoặc mùa lúa mới chớm (tháng 9 – 10) là thời điểm Tam Cốc đẹp nhất. Khi ấy, bạn sẽ được chiêm ngưỡng sắc vàng trải dài bên dòng sông xanh, tạo nên một bức tranh thiên nhiên hoàn hảo.
4. Có thể tự đi thuyền khám phá Tam Cốc không?
Bạn không thể tự chèo thuyền vì tuyến sông khá dài và có nhiều hang động. Du khách sẽ đi thuyền do người dân địa phương chèo, vừa tạo công ăn việc làm, vừa đảm bảo an toàn và chất lượng trải nghiệm.
5. Ngoài vấn đề vệ sinh, điểm nào ở Tam Cốc cần lưu ý?
Bạn nên chuẩn bị mũ nón, kem chống nắng, kính râm và áo khoác nhẹ (nếu đi buổi sáng sớm hoặc chiều muộn). Đặc biệt, đừng quên máy ảnh hoặc điện thoại có dung lượng pin đầy để ghi lại những khoảnh khắc tuyệt đẹp nhé!
