Có một sự thật mà dân Ninh Bình chính gốc như mình ít khi nào nói ra: mùa hè ở đây nắng có thể lên tới 36-37 độ C, nhưng cái nắng ấy lại có cái thú riêng, nếu bạn biết cách đón nhận. Nhiều người cứ nghĩ cứ phải vào dịp lễ hội đầu xuân mới đến Cố đô Hoa Lư hay Chùa Bái Đính, nhưng thực ra giữa cái oi ả, bầu trời xanh ngắt và những rặng núi đá vôi phủ đầy cây cối, chúng mình mới thấy được hết vẻ đẹp cổ kính và linh thiêng. Cái quan trọng là phải có chiến thuật “tránh nóng” thông minh. Bài viết này mình chia sẻ lại kinh nghiệm thực tế để bạn có thể tự tin xách balo lên và đi.
Cố đô và chùa: Không chỉ là điểm đến, mà là cả một trải nghiệm văn hóa
Trước khi mình đi vào mẹo vặt, chúng mình cùng điểm qua một chút về nơi sẽ đặt chân đến. Cố đô Hoa Lư là kinh đô đầu tiên của nhà nước phong kiến tập quyền Việt Nam, gắn với tên tuổi vua Đinh Tiên Hoàng và vua Lê Đại Hành. Dù trải qua hơn 10 thế kỷ, những ngôi đền thờ vẫn giữ được nét uy nghi, nằm giữa thung lũng núi non hùng vĩ. Còn Chùa Bái Đính – chỉ cách Cố đô vài cây số – là quần thể tâm linh khổng lồ với nhiều kỷ lục châu Á. Cả hai đều có chung một điểm đặc biệt: dù thời tiết bên ngoài có oi bức đến đâu, trong các điện thờ hay dưới những tán cây cổ thụ, nhiệt độ luôn dễ chịu hơn hẳn.
“Cố đô Hoa Lư không chỉ là đất của những vị vua anh minh, mà còn là báu vật về mặt phong thủy. Việc khu di tích nằm lọt thỏm giữa những dãy núi đá vôi đã tạo nên một vi khí hậu đặc biệt. Dù trời nắng gắt, nhưng khi đã vào bên trong khu vực đền thờ hay dưới tán cây cổ thụ, sẽ thấy mát mẻ hơn hẳn so với bên ngoài rất nhiều.”
— Tiến sĩ sử học Nguyễn Văn Toàn, chuyên gia nghiên cứu lịch sử văn hóa Ninh Bình.
Đó cũng chính là lý do mình luôn khuyên bạn bè: đừng ngại mùa hè, hãy đến vào thời điểm vắng khách, để được trải nghiệm cố đô trong sự tĩnh lặng hiếm có.
“Tránh nóng” ở Cố đô Hoa Lư: 3 bí kíp “xương máu”
Nếu bạn cứ nghĩ đi du lịch mùa hè là phải chịu nắng cháy da, thì mình xin chia sẻ vài mẹo mà chính người dân địa phương vẫn áp dụng khi đi lễ chùa hay tham quan di tích.
1. Chỉ có dậy sớm mới thấy được “trời đất ưu ái”
Mình từng dẫn mấy nhóm bạn từ Sài Gòn ra, tụi nó cứ bảo “đi chơi phải ngủ nướng”, nhưng lần nào cũng tiếc hùi hụi vì bỏ lỡ khoảng thời gian đẹp nhất. Khoảng 5h30 sáng, trời ở Ninh Bình đã sáng rực. Bạn xuất phát từ khách sạn hoặc homestay, chạy xe máy khoảng 15-20 phút là tới Cố đô Hoa Lư hoặc Chùa Bái Đính. Lúc đó, không khí vẫn còn se se lạnh, gió từ hồ Đồng Chương thổi vào mát rười rượi, cảnh vật như vừa được tắm sương.
Đến cổng từ 6h-6h30, vừa kịp để mua vé, vừa có cả khuôn viên rộng thênh thang chỉ có mình bạn. Mình thường gửi xe ngay gần cổng, mua vé vào tham quan Cố đô (giá 20.000 đồng/người), rồi thong thả bước vào đền vua Đinh, đền vua Lê. Các bức tường đá và hàng cây cổ thụ trong khuôn viên tạo bóng râm dày đặc, bên trong các ngôi đền lại càng mát mẻ, thích hợp để dành nhiều thời gian chiêm ngưỡng những đường nét chạm khắc gỗ tinh xảo.
2. Đừng “liều” đi bộ ở Chùa Bái Đính khi chưa đến 9h
Chùa Bái Đính có diện tích lớn, từ bãi đỗ xe đến khu trung tâm hành chính đã xa, chưa kể khoảng cách giữa các hạng mục như tượng Phật Di Lặc, bảo tháp, hành lang La Hán. Đi bộ toàn bộ trong thời tiết 30 độ trở lên là một cực hình. Vậy nên, chiếc xe điện – với mức giá 60.000 đồng khứ hồi – là khoản đầu tư thông minh. Bạn không chỉ tiết kiệm sức mà còn có thể nhắm mắt tận hưởng cơn gió mát lướt qua hai bên đường.
Mình từng đi cùng một nhóm có người già và trẻ nhỏ. Sau khi mua vé xe điện, cả nhóm di chuyển dễ dàng, đến đâu xuống đó, chụp ảnh, cầu nguyện rồi lại lên xe. Nhờ thế mà mọi người đều giữ được năng lượng để tham quan các điểm khác mà không bị “vắt kiệt” sức lực giữa trưa.
3. Sắp xếp lịch trình “mềm dẻo” với điểm nghỉ trưa
Thay vì cố gắng cày hết các điểm trong ngày, hãy chấp nhận một quãng nghỉ ngơi. Mình thường tham quan Cố đô từ sáng sớm đến tầm 8h30, sau đó di chuyển sang Chùa Bái Đính, thăm hành lang La Hán, tượng Phật Di Lặc và bảo tháp. Đến khoảng 11h, khi nắng bắt đầu đổ xuống, chúng mình rời khỏi chùa, tìm một nhà hàng gần đó có điều hòa để ăn trưa và nghỉ ngơi. Buổi trưa ở Ninh Bình thường rất vắng khách, bạn có thể thoải mái thưởng thức món dê núi, cơm cháy mà không phải chờ đợi.
Sau 14h, nếu còn sức, có thể quay lại thăm chùa Bái Đính cổ nằm trong lòng núi – một điểm cực mát, nhiệt độ thường thấp hơn bên ngoài 2-3 độ, hoặc di chuyển đến Tràng An để chèo thuyền len lỏi qua các hang động nước mát lạnh. Những hang động như hang Sáng, hang Tối hay hang Nấu Rượu luôn có nhiệt độ rất dễ chịu, đúng kiểu “phòng hơi lạnh tự nhiên”.
Điểm check-in “không lo nắng” ở Cố đô và Bái Đính
Mình thích nhất ở Cố đô Hoa Lư là hai ngôi đền chính:
- Đền vua Đinh Tiên Hoàng: nằm ở khu vực thành Đông, bên trong tối và thoáng, kiến trúc gỗ chạm trổ tinh vi. Cây cối xung quanh xanh tốt, tạo bóng râm khắp sân.
- Đền vua Lê Đại Hành: cách đó không xa, thuộc thành Tây, nhỏ hơn nhưng lại có nét cổ kính đặc biệt. Khu vực này ít khách hơn nên bạn có thể thong dong chụp những bức ảnh với tông màu trầm ấm.
Với Chùa Bái Đính, hành lang La Hán dài hàng trăm mét với mái che, 500 tượng La Hán bằng đá xanh, vừa mát mẻ vừa tạo ra những góc ảnh rất độc. Bảo tháp có thang máy, khi lên tầng cao, gió lộng và tầm nhìn bao quát toàn bộ quần thể, không khí trong lành khác hẳn. Tuy nhiên, khu vực tượng Phật Di Lặc ngoài trời khá trống trải, nếu muốn check-in thì bạn nên chọn góc xa hoặc đến sớm để tránh nắng chiếu thẳng mặt.
Xe điện di chuyển trong khuôn viên Chùa Bái Đính, trải nghiệm Cố đô Hoa Lư tránh nóng hiệu quả
Lưu ý trang phục và ứng xử nơi cửa Phật
Có những bạn đi du lịch mùa hè thường mặc đồ cực ngắn, hở hang để thoải mái, nhưng khi bước vào chốn linh thiêng, mình luôn nhắc nhở bản thân và nhóm bạn phải ăn mặc trang nhã. Quần dài quá gối hoặc váy dài, áo có tay (có thể là tay ngắn) bằng chất liệu cotton hoặc linen thấm hút mồ hôi là lý tưởng. Đừng quên mang theo một chiếc áo chống nắng mỏng để khoác ngoài khi di chuyển giữa các điểm, rồi cởi ra khi vào bên trong.
Đặc biệt, dù trời có nóng đến đâu, bạn cũng hãy giữ giọng nói nhẹ nhàng, không cười đùa quá ồn ào, không xả rác. Người dân địa phương và cả các nhà sư đều rất coi trọng sự tôn kính với cửa Phật.
“Đi chùa là đi tìm sự bình an trong tâm hồn. Khi thời tiết nắng nóng, sự bình tĩnh và nhã nhặn càng quan trọng hơn. Chùa Bái Đính cổ nằm sâu trong lòng núi, nhiệt độ thường thấp hơn bên ngoài 2-3 độ C, là điểm dừng chân lý tưởng để các Phật tử tĩnh tâm vào những ngày hè oi bức.”
— Thích Đức Mạnh, hướng dẫn viên Phật giáo tại chùa Bái Đính.
Có nên đi mùa hè? Lợi thế khó ngờ
Mùa hè là mùa thấp điểm của du lịch tâm linh, bạn sẽ tránh được cảnh chen chúc như dịp lễ hội. Chi phí dịch vụ lưu trú, ăn uống cũng dễ chịu hơn. Ngoài ra, đây là thời điểm những cánh đồng lúa chín vàng ở Tam Cốc, hay những đầm sen nở rộ quanh khu vực đền chùa, tạo nên bức tranh thiên nhiên rực rỡ, vô cùng đẹp mắt. Sau khi tham quan, bạn có thể ghé các quán ăn địa phương để thưởng thức chè sen mát lạnh, hay một bát canh chua cá đồng – một thức quà giải nhiệt tuyệt vời.
Kết luận: Cố đô trong tim mỗi người
Mỗi lần trở về thăm Cố đô, mình lại thấy lòng mình nhẹ hơn. Cái nắng mùa hè có gay gắt, nhưng khoảnh khắc bước chân vào bên trong đền cổ, nghe tiếng chuông chùa ngân xa, cảm nhận hơi mát từ tường đá tỏa ra, mọi mệt mỏi tan biến. Cố đô Hoa Lư tránh nóng không phải là một khái niệm xa lạ – đó chỉ là cách bạn sắp xếp thời gian khéo léo, chọn đúng phương tiện và giữ một tâm thế thư thái. Hãy cứ đến, đừng ngại nắng, bởi nơi đây vẫn luôn chào đón bạn bằng một vẻ đẹp vừa hoang sơ vừa linh thiêng, mà chỉ những người biết lắng nghe mới cảm nhận hết.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Thời tiết Cố đô Hoa Lư tháng 6, tháng 7 có nóng không?
Có, nhiệt độ trung bình buổi trưa thường từ 33-37°C. Tuy nhiên, sáng sớm và chiều muộn khá mát mẻ, trong các đền chùa cũng rất thoáng nhờ hệ thống cây xanh và kiến trúc thông gió tự nhiên.
2. Có thể kết hợp tham quan Cố đô Hoa Lư và Chùa Bái Đính trong một ngày không?
Hoàn toàn có thể. Lịch trình hợp lý: xuất phát từ 5h30-6h, tham quan Cố đô trước, sau 8h30 di chuyển sang Chùa Bái Đính, đi xe điện để tiết kiệm sức. Buổi trưa nghỉ ngơi tại nhà hàng có điều hòa, chiều tiếp tục tham quan chùa cổ hoặc đi thuyền Tràng An.
3. Nên mặc gì khi đi Cố đô Hoa Lư và Chùa Bái Đính vào mùa hè?
Nên mặc quần/váy dài qua gối, áo tay ngắn hoặc dài chất liệu cotton/linen thấm hút mồ hôi, kết hợp với mũ rộng vành, kính râm và áo chống nắng mỏng để khoác ngoài khi di chuyển ngoài trời. Đi giày thể thao hoặc sandal đế bám để leo bậc thang dễ dàng.
4. Giá vé tham quan Cố đô Hoa Lư và Chùa Bái Đính hiện tại là bao nhiêu?
- Cố đô Hoa Lư: vé vào cổng 20.000 đồng/người (trẻ em dưới 1m2 miễn phí), mở cửa từ 7h00 đến 17h00.
- Chùa Bái Đính: miễn phí vé vào cổng; vé xe điện khứ hồi 60.000 đồng/người; vé lên Bảo Tháp 50.000 đồng/người. Một số dịch vụ khác như thuê thuyền hoặc tham quan riêng sẽ có giá riêng.
