Là một người con của Ninh Bình, mỗi lần trở về quê hương, tôi lại thấy những cột mốc, công trình mới mọc lên. Nhưng có hai điểm tựa tâm linh khiến tôi luôn tự hào, luôn muốn giới thiệu với bạn bè quốc tế và du khách gần xa: đó là khu vực Cố đô Hoa Lư với đền thờ vua Đinh, vua Lê, và Chùa Bái Đính. Đây không chỉ là những di tích lịch sử, văn hóa mà còn là “mạch nguồn” của cả một vùng đất địa linh nhân kiệt.
Nhưng gần đây, nhiều người hay hỏi tôi: “Có nên đi từ Bái Đính sang Tam Chúc không?” hoặc “Chùa nào mới thực sự là chốn tổ của Phật giáo?” Bài viết này sẽ giúp bạn có câu trả lời. Tôi sẽ dẫn lối các bạn đi sâu vào từng ngóc ngách của chùa Bái Đính – nơi gắn với triều đại nhà Đinh và Lê, đồng thời “soi” thêm một điểm đến tâm linh nổi tiếng khác để bạn dễ hình dung sự khác biệt.
Chùa Bái Đính – Biểu tượng tâm linh lưng tựa núi, mặt hướng hồ
Chùa Bái Đính trực thuộc quần thể du lịch tâm linh Tràng An, tọa lạc tại xã Gia Sinh, huyện Gia Viễn, Ninh Bình. Nơi đây cách trung tâm thành phố Ninh Bình khoảng 15 km, mất chừng 20-25 phút di chuyển. Đặc biệt, từ Hà Nội, bạn chỉ mất khoảng 90 km và chưa đầy 2 giờ lái xe theo cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ – Ninh Bình. Đây là một điểm đến “vàng” trong hành trình Cố đô Hoa Lư & Chùa Bái Đính mà bất kỳ du khách nào cũng không thể bỏ qua.
Chùa Bái Đính sở hữu một thế đất được các nhà phong thủy đánh giá là tuyệt đẹp: tựa núi (dãy Tràng An), nhìn ra hồ Đàm Thị mênh mông và cánh đồng chiêm trũng. Không chỉ là công trình Phật giáo lớn nhất Đông Nam Á, nơi đây còn lưu giữ hơi thở của hai triều đại phong kiến hùng mạnh nhất lịch sử Việt Nam: nhà Đinh và nhà Tiền Lê.
Lịch sử hình thành Chùa Bái Đính
Chùa Bái Đính (hay còn gọi là Bái Đính cổ tự) gắn liền với tên tuổi của Quốc sư Nguyễn Minh Không, một vị cao tăng sống vào thời nhà Lý (thế kỷ 12). Tương truyền rằng, ông đã tìm đến núi Bái Đính để hái thuốc và dựng am tu hành. Bên cạnh đó, nơi đây còn được ghi nhận là một trong những địa điểm luyện quân của vua Đinh Tiên Hoàng trong công cuộc dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất giang sơn. Chùa cổ sau đó trải qua nhiều thăng trầm, đến năm 2003, tập đoàn Xuân Trường đã đầu tư xây dựng và tôn tạo khu chùa mới với tầm vóc hoành tráng.
Vé tham quan và các dịch vụ thiết yếu
Điểm rất đáng khen là vé tham quan chùa Bái Đính hoàn toàn miễn phí. Tuy nhiên, vì khuôn viên chùa rộng lớn (diện tích khoảng 539 ha), di chuyển bộ sẽ rất mệt.
- Giá xe điện: 60.000đ/người cho vé khứ hồi (đưa bạn từ cổng ngoài lên cổng tam quan và ngược lại). Nếu bạn đi bộ, phải mất ít nhất 30-45 phút đi bộ dưới trời nắng.
- Thuyền tham quan Tràng An: Nếu bạn mua combo tour trọn gói tại bến thuyền, giá khoảng 300.000đ – 400.000đ/người, bao gồm vé đi thuyền và xe điện lên chùa. Rất hợp lý! Tôi khuyên bạn nên đi thuyền buổi sáng sớm hoặc chiều muộn để tránh nắng gắt.
Những Kỷ Lục “Khủng” Khiến Thế Giới Nể Phục
Quần thể chùa Bái Đính nắm giữ tới 14 kỷ lục của Trung ương và thế giới. Dưới đây là những hạng mục đáng chú ý nhất mà bạn đừng bỏ lỡ khi tới đây.
Hành lang La Hán dài nhất Châu Á
Hành lang này có tổng chiều dài gần 3 km, uốn lượn quanh sườn núi. Hai bên hành lang là 500 bức tượng La Hán bằng đá xanh có chiều cao trung bình 2,4m. Mỗi pho tượng có khuôn mặt, tư thế khác nhau. Các bạn nhớ check-in ở đây nhé, vì đây là góc ảnh vắng người, cực kỳ đẹp và ít người biết đến vì đa số mọi người chỉ đi thẳng lên điện.
Tượng Phật Đồng Lớn Nhất Đông Nam Á
Trong Điện Pháp Chủ là tượng Phật Thích Ca Mâu Ni đặt trên tòa sen, nặng 100 tấn, cao 10 mét. Đây là pho tượng đồng dát vàng, mang giá trị nghệ thuật và tâm linh vô cùng lớn.
Bảo Tháp 13 Tầng
Bảo Tháp cao 100m, gồm 13 tầng, là công trình quan trọng lưu giữ xá lợi Phật. Nếu có sức khỏe, bạn hãy leo lên đỉnh tháp để ngắm nhìn toàn cảnh quần thể Tràng An từ trên cao – một trải nghiệm vô cùng ngoạn mục.
“Tôi nhớ có lần dẫn một vị khách Tây đi, anh ấy trầm trồ mãi với những phiến đá xanh được chạm khắc tỉ mỉ ở Hành lang La Hán. Anh bảo: ‘Tôi đã đi nhiều chùa ở Thái Lan, ở Myanmar, nhưng chưa nơi nào khiến tôi choáng ngợp bởi sự kết hợp giữa thiên nhiên kỳ vĩ và công trình đồ sộ đến vậy’.” – Anh Hùng, thuyết minh viên tại khu du lịch Tràng An.
Đền Vua Đinh và Vua Lê – Trở về cội nguồn dân tộc
Sau khi thăm chùa Bái Đính, cách đó chưa đầy 15 phút di chuyển, bạn sẽ tới Khu Di tích Lịch sử Cố đô Hoa Lư nằm ở xã Trường Yên, huyện Hoa Lư. Đây là kinh đô đầu tiên của Nhà nước phong kiến trung ương tập quyền ở Việt Nam, gắn liền với triều đại nhà Đinh (968 – 980) và nhà Tiền Lê (980 – 1009).
Đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng và đền thờ vua Lê Đại Hành nằm cách nhau khoảng 500m. Cả hai ngôi đền đều được xây dựng từ thế kỷ 17 và còn giữ được nguyên vẹn nét kiến trúc cổ kính với mái cong, nghèo trạm trổ, bờ nóc đắp hình “lưỡng long chầu nhật”.
Điểm nhấn check-in và lưu ý khi thăm cố đô
- Cổng đá: Cổng đền vua Đinh và Vua Lê là những cổng đá xanh, sừng sững đã hàng trăm năm. Đây là điểm chụp hình cực chất vì nó mang màu sắc hoài cổ.
- Mẹo thực tế số 1: Bạn nên mặc trang phục truyền thống (áo dài hoặc áo bà ba) khi tới đây để có những bức ảnh đẹp như phim cổ trang. Tránh mặc quần soóc, áo cộc tay trong nội điện để thể hiện sự tôn kính.
- Mẹo thực tế số 2: Giá vé tham quan Khu di tích Cố đô Hoa Lư là 50.000đ/người. Nếu đi xe máy, bạn có thể gửi xe miễn phí ngay gần cổng đền.
- Mẹo thực tế số 3: Trên đường từ chùa Bái Đính sang cố đô, bạn sẽ thấy rất nhiều người mời chào mua hương, đốt vàng mã. Hãy mua hương ở bên trong đền để ủng hộ công đức và tránh bị chèo kéo.
So sánh “Đối Trọng” với Chùa Tam Chúc
Rất nhiều người nhầm lẫn hoặc thắc mắc không biết nên đi Bái Đính hay Tam Chúc. Thực ra, hành trình chùa Bái Đính – cố đô Hoa Lư có một chiều sâu lịch sử mà không nơi nào có được. Bởi nơi đây lưu giữ di sản văn hóa vật thể của các triều đại Đinh, Lê, Lý. Trong khi đó, Chùa Tam Chúc ở Hà Nam lại tập trung vào không gian “thiền môn thanh tịnh” và du thuyền ngắm cảnh hồ Lục Nhạc rộng 600 ha.
Tóm lại:
- Chọn Chùa Bái Đính nếu bạn muốn sống trọn với lịch sử, thấy được thế “tiền hậu sơn” và sở hữu những kỷ lục về tượng đồng, chuông lớn, hành lang dài.
- Chọn Chùa Tam Chúc nếu bạn thích sự rộng lớn, tựa hồ như một bức tranh thủy mặc với hàng chục ngọn núi đá vôi vươn mình trên mặt hồ trong vắt.
Nên đi Chùa Bái Đính vào thời gian nào trong năm?
Mùa xuân (tháng Giêng đến tháng 3 Âm lịch) là lúc lễ hội chùa Bái Đính diễn ra lớn nhất. Tuy nhiên, đây là thời điểm cực kỳ đông đúc, đường ùn tắc. Nếu bạn không thích chen chúc, hãy chọn thời điểm từ tháng 9 đến tháng 11 (mùa thu Ninh Bình) – lúc này thời tiết mát mẻ, trời trong xanh, nắng vàng dịu nhẹ và ít mưa bão hơn.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Từ chùa Bái Đính đến cố đô Hoa Lư bao xa?
Khoảng cách khoảng 8-10 km (tương đương 15 phút đi xe máy hoặc ô tô). Đường đi khá đẹp, hai bên là cánh đồng và núi đá vôi.
2. Có cần ăn mặc kín đáo khi vào đền vua Đinh và vua Lê không?
Có. Đây là khu di tích quốc gia đặc biệt – nơi thờ các vị vua khai sáng ra nhà nước phong kiến đầu tiên. Bạn nên mặc quần dài hoặc váy dài qua gối, áo có tay áo để thể hiện sự tôn nghiêm.
3. Nên dành bao nhiêu thời gian cho chuyến tham quan Chùa Bái Đính và cố đô Hoa Lư?
Nếu muốn thăm kỹ cả hai, bạn nên dành trọn vẹn 1 ngày. Sáng thăm chùa Bái Đính (khoảng 3-4 tiếng), chiều đến cố đô Hoa Lư (khoảng 2 tiếng) và kết thúc bằng chuyến thuyền Tràng An lúc 4h chiều để ngắm hoàng hôn.
4. Giá vé xe điện ở chùa Bái Đính có đắt không?
Giá vé khứ hồi 60.000đ/người là hợp lý cho quãng đường gần 3-4 km đi bộ. Nếu đi bộ, bạn sẽ rất mệt và không đủ sức leo Bảo Tháp hay đi thăm cố đô Hoa Lư sau đó.
5. Chùa Bái Đính có phải là chùa lớn nhất Đông Nam Á không?
Đúng. Cho đến thời điểm hiện tại, chùa Bái Đính vẫn được công nhận là quần thể chùa lớn nhất Đông Nam Á. Tuy nhiên, về diện tích tổng thể thì Chùa Tam Chúc (Hà Nam) có diện tích lên tới 5.100 ha, lớn hơn nhiều lần. Nhưng hãy nhớ rằng, quy mô xây dựng và giá trị lịch sử của Bái Đính vẫn đứng ở top đầu.
