“Đi lễ chùa Bái Đính, nhớ mua quà gì cho cả nhà?” – Câu hỏi tui nhận được nhiều nhất mỗi khi dắt bạn bè về thăm quê. Dân du lịch thường chỉ biết tới chùa Bái Đính với kỷ lục châu Á, tượng Phật đồ sộ hay khung cảnh linh thiêng. Nhưng ít ai biết rằng, vùng đất này còn “cất giấu” cả một kho báu đặc sản và quà lưu niệm thấm đẫm hồn cốt của cố đô. Là một blogger sinh ra và lớn lên ở Ninh Bình, tui luôn tự hào khi kể cho các bạn nghe về những món quà “chuẩn vị” nhất.
1. Đặc sản ẩm thực “gây nghiện” – Món quà từ chính tinh hoa ẩm thực Ninh Bình
Chẳng cần phải đi xa, khu vực quanh cổng chùa Bái Đính đã có vô số quầy hàng bán các đặc sản nổi tiếng. Những món này rất dễ đóng gói và bảo quản, mang về biếu cả nhà là hợp lý nhất.
1.1. Cơm cháy – “Linh hồn” của đất cố đô
Nhắc đến Ninh Bình mà không có cơm cháy là thiếu sót lớn! Đây không phải là cơm cháy cháy khét thông thường đâu nhé . Người dân quê tui chọn loại gạo nếp cái hoa vàng (hay nếp nàng hương) thơm phức, nấu trong nồi gang, phơi nắng rồi mới đem đi chiên giòn .
Thành phẩm là những miếng cơm vàng ươm, giòn tan, được phủ một lớp mỡ hành, ruốc thịt hoặc sốt mắm ớt sền sệt. Đóng gói hút chân không cẩn thận, cơm cháy Ninh Bình có thể để được cả tháng mà vẫn giòn. Mỗi lần mở ra, mùi thơm tỏa khắp nhà khiến ai cũng thèm .
Chị Lan, chủ một cơ sở cơm cháy lâu năm bảo: “Nghề làm cơm cháy cực lắm, nhất là khâu phơi nắng và chiên lần cuối. Phải canh lửa thật chuẩn mới ra được màu vàng đẹp và vị thơm đặc trưng của núi rừng Ninh Bình.”
Giá tham khảo: 35.000 – 50.000 đồng/gói.
1.2. Nem chua Yên Mạc và Nem dê – Hương vị núi rừng
Nếu là tín đồ của đồ lên men, bạn sẽ mê mẩn nem chua nơi đây. Nem chua Yên Mạc khác biệt hoàn toàn với nem Thanh Hóa hay nem chua Huế. Miếng nem được gói bằng lá chuối xanh, bên trong thịt đỏ hồng, chua thanh, giòn sật, ăn kèm với lá sung và tương ớt thì “hết xẩy” .
Đặc biệt hơn là nem dê núi – thứ quà mà chỉ Ninh Bình mới có. Dê được thả trên núi đá, thịt chắc và thơm, ướp với thính và lá đinh lăng . Vị chua chua, cay cay, bùi bùi của thịt dê khiến ai đã thử một lần đều nhớ mãi. Nem chua thường được bảo quản lạnh, có thể để được vài ngày trên đường về.
Giá tham khảo: Nem chua 60.000 – 120.000 đồng/đĩa hoặc theo quả; Nem dê 50.000 – 100.000 đồng/gói.
1.3. Rượu nếp Kim Sơn – Mạch ngầm men say cố đô
Muốn mua quà cho các bậc phụ huynh hay sếp, hãy chọn rượu nếp Kim Sơn. Loại rượu này được nấu từ gạo nếp cái và ngâm với 36 vị thuốc bắc bí truyền . Rượu có màu nâu cánh gián đẹp mắt, uống vào thấy nồng ấm, thơm hậu ngọt, chứ không gắt cổ. Đây được xem như “thương hiệu” quà tặng sang trọng của vùng đất cố đô .
1.4. Mắm tép Gia Viễn – Quà quê giản dị
Bạn nào thích “mùi vị đồng quê” nhất định phải mua một chai mắm tép Gia Viễn. Tép riu được ủ trong hũ sành cùng muối và thính, lên men tới khi có màu đỏ sẫm, mùi thơm nồng đặc trưng . Món này ăn với thịt luộc, cơm trắng hay nấu bún riêu đều “đưa cơm” vô cùng. Nhưng lưu ý nhé, mắm tép có mùi khá mạnh, nên bọc kỹ khi mang về máy bay hay xe khách.
2. Quà lưu niệm thủ công – Văn hóa Ninh Bình trong từng đường nét
Ngoài ẩm thực, bạn đừng bỏ qua những món đồ thủ công tinh xảo, mang đậm bản sắc của làng nghề truyền thống Ninh Bình. Tui thấy đây mới là những món quà lưu niệm “có hồn” nhất!
2.1. Gốm sứ Bồ Bát – “Mẹ” của gốm Bát Tràng
Ít ai biết rằng, làng gốm Bồ Bát (Yên Mô) chính là nơi khởi nguồn cho gốm Bát Tràng nổi tiếng sau này . Đến chùa Bái Đính, bạn có thể mua những sản phẩm gốm tại đây với sắc trắng tinh khôi, hoa văn khắc chìm độc đáo. Đó có thể là bộ ấm trà, bình hoa, hay những chiếc chuông gió nhỏ xinh. Món quà này vừa mang giá trị nghệ thuật, vừa gợi nhớ về cội nguồn văn hóa .
2.2. Thêu ren Văn Lâm – Tinh hoa của sự khéo léo
Làng thêu Văn Lâm cách chùa Bái Đính không xa, nổi tiếng với nghề thêu tay truyền thống hơn 800 năm . Những chiếc khăn tay, khăn trải bàn, áo dài hay bức tranh thêu tại đây đẹp đến từng chi tiết nhỏ. Bạn có thể mua một chiếc khăn thêu hình núi non, cây bồ đề hay chữ Phật để làm kỷ niệm. Đây là món quà rất được lòng các bạn nữ hoặc khách nước ngoài .
2.3. Sản phẩm mây tre đan và cói Kim Sơn
Từ bàn tay khéo léo của người dân làng nghề, những sợi mây, sợi cói trở thành giỏ xách, mũ, thảm, hay những chiếc rổ rá xinh xắn. Các sản phẩm từ cói Kim Sơn rất nhẹ, dễ mang vác và thân thiện với môi trường .
Hộp quà cơm cháy Ninh Bình vàng óm đóng gói hút chân không, bày bán tại khu vực quầy lưu niệm cạnh chùa Bái Đính
3. Các sản vật từ thiên nhiên – Thơm mát hương cố đô
Nếu bạn muốn tìm kiếm những món quà “lành” và tốt cho sức khỏe, hãy ghé thăm các cửa hàng nằm rải rác trong khu du lịch.
- Mật ong rừng Tràng An: Vàng óng, sánh mịn, mật ong rừng có mùi thơm của hoa rừng và vị ngọt thanh khiết. Rất tốt cho sức khỏe, đặc biệt là quà biếu người già .
- Trà thảo dược các loại: Có trà hoa vàng, trà Tam Cốc, hay các loại trà lá khác. Mỗi loại đều có mùi vị đặc trưng, giúp thư giãn tinh thần sau những ngày làm việc mệt mỏi .
4. Vài lưu ý nho nhỏ cho bạn khi “xách tay” quà từ chùa Bái Đính
Là người địa phương, tui thấy có đôi điều các bạn du khách thường bỏ qua, nên tiện thể tui chia sẻ luôn để chuyến mua sắm của các bạn được thuận lợi nhé.
- Về giá cả: Khu vực gần chân chùa thường có giá cao hơn một chút so với trong thành phố hoặc chợ quê. Nếu mua số lượng lớn, bạn có thể tham khảo hỏi giá và trả giá nhẹ nhàng, người Ninh Bình mình thật thà nhưng cũng rất thoải mái.
- Kiểm tra hạn sử dụng: Khi mua đồ ăn như cơm cháy, nem chua, hãy kiểm tra kỹ ngày sản xuất và hạn sử dụng. Nên mua ở những cửa hàng có thương hiệu rõ ràng .
- Đóng gói: Đồ thủ công mỹ nghệ (gốm sứ) rất dễ vỡ. Hãy nhờ chủ tiệm gói ghém cẩn thận bằng xốp và băng dính trước khi bỏ vào balo hay vali nhé.
Nem chua Yên Mạc và nem dê núi Ninh Bình được gói trong lá chuối xanh, bày trên mẹt tre, phía sau là rừng núi Tràng An
Kết luận
Vậy là bạn đã có cả một “list dài” những thứ hay ho để mua khi đi chùa Bái Đính rồi đúng không? Từ món cơm cháy giòn rụm, nem chua chua cay, đến những bức tranh thêu Văn Lâm tinh tế… Tất cả đều chứa đựng câu chuyện văn hóa và tấm lòng của người dân xứ Cố đô . Hy vọng rằng, những món quà nhỏ này sẽ giúp bạn lan tỏa được chút “linh khí” thiêng liêng của đất Phật và tình cảm ấm áp tới người thân sau chuyến hành hương.
Nghệ nhân làng thêu Văn Lâm Ninh Bình đang tỉ mỉ thêu tay bức tranh phong cảnh chùa Bái Đính trên khung vải trắng
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Chùa Bái Đính có bán trực tiếp các sản phẩm OCOP không?
Có chứ bạn. Nhiều cửa hàng trong khu vực chùa và các điểm dừng chân của xe điện có bày bán các sản phẩm OCOP của Ninh Bình như cơm cháy, rượu Kim Sơn, mật ong… Rất dễ để tìm mua.
2. Nên mua đồ thủ công mỹ nghệ ở đâu gần chùa Bái Đính để đảm bảo chất lượng?
Bạn nên mua tại các cửa hàng nằm trong khuôn viên chùa mới (khu vực hành lang La Hán) hoặc các showroom lớn trên đường vào. Tránh mua hàng rong trước cổng vì dễ mua phải hàng kém chất lượng hoặc không phải nguồn gốc Ninh Bình .
3. Có thể mua gì cho trẻ nhỏ khi đi lễ chùa Bái Đính?
Trẻ con thì thường thích những món ăn vặt. Bạn có thể mua khoai lang Hoàng Long nướng, bánh gai Ninh Bình (có vị ngọt mềm, thơm mùi lá chuối) hoặc những chiếc chuông gió nhỏ xinh .
4. Mua quà lưu niệm ở chùa Bái Đính có bị “chặt chém” không?
Nói thật, ở đâu có du lịch thì đều có tình trạng này, nhưng ở Ninh Bình hiện nay quản lý khá tốt. Tuy nhiên, để an tâm, bạn nên hỏi giá trước khi mua và có thể tham khảo giá tại 2-3 quầy khác nhau. Quan trọng nhất là mua ở nơi có bảng giá niêm yết rõ ràng .
5. Làm thế nào để mang nem chua về quê xa (Sài Gòn, Đà Nẵng) mà không bị hỏng?
Nem chua cần được bảo quản lạnh. Nếu đi máy bay, bạn hãy yêu cầu người bán gói kèm túi đá khô hoặc đá gel. Bạn cũng có thể chọn mua các loại nem đã được sấy khô hoặc hút chân không để bảo quản được lâu hơn.
